ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )
114
مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح نجم الدين سيف آبادى ) ( فارسى )
" أبيت اللّعن و أنعم صباحا . " اين يعرب بود . چون به يمن جاى گرفتند ، و ديگر يمانيان را و نسب جمله اعراب را بدان فرزندان قحطان كنند . و سه ديگر پسر را لام نام بود ، و او را فرزندان بودند ، و به بابل مقام داشت و اشعار شيث و آدم عليهم السّلام پيوسته خواندى . و از نيكو سيرتى و زهد و عبادت او ضحّاك قصد كشتن او كرد . پس بگريخت با فرزندان و به زمين روم رفت و در بيابانى مقام گرفت . و هم آن جايگاه روزگارش سپرى شد ، و فرزندانش او را به قبّة الرّصاص دفن كردند - و ذكر آن در باب الحفاير گفته شود . إرم بن سام را هفت پسر بودند ، نام ايشان عاد ، ثمود ، صحار ، جاسم ، و بار ، طسم ، جديس ؛ و ايشان را عرب العاربة خوانند . و نسل ايشان چندان گشت كه هيچ عدد پيدا نيامد ، و صاحب قوّة و هيكل و بالاى عظيم بودند و جبّاران . و بالاى ايشان صد گز بوده است به ارش ايشان . و كوتاهتر كسى هفتاد ارش بود . و تصديق اين حديث قول خداست عزّ و جلّ : كَأَنَّهُمْ أَعْجازُ نَخْلٍ خاوِيَةٍ . « 1 » پس عاد با فرزندان خويش از بابل برفت . و از پس عاد فرزندان يافث برفتند بر جانب مشرق - چنان كه گفته شده است . چون عاد برفت از بالا آواز آمد كه : " يا عاد خذى يمنة . " يعنى دست راست گير . عاد سوى يمن رفت و جاى گرفت ، و ازين قبل آن را يمن خوانند . و بعد از مقام عاديان قحطان به يمن جاى گرفت . و شدّاد عاد و مرثد و جماعت جبابره ، چون عوج عناقه * و جالوت ، همه ازين نسل بودند . و بعد روزگارها فرزندان قحطان بقيّت قوم عاد را از يمن بيرون كردند كه خداى تعالى ايشان را هلاك كرد ، چون به هود عليه السّلام ايمان نياوردند . و دغفل همى روايت كند كه ريگ يمن جمله آن كوههاى صعبست كه عاديان ازان سنگ خاره خانهها ساخته بودند و تراشيده شد ، چنان كه خداى تعالى مىفرمايد : وَ تَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً . « 2 » پس باد عذاب كه ايشان را هلاك كرد آن كوهها بدان عظيمى بگردانيد ؛ قوله تعالى : ما تَذَرُ مِنْ شَيْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيمِ . « 3 » پس روز دوشنبه ثمود بر اثر عاد برفت با فرزندان و جماعت ، و ميان شام و حجاز آرام گرفت ، جايى كه آن را حجر خواندند . و خداى تعالى صالح پيغامبر را بدين جماعت فرستاد ، چنان كه فرموده است : كَذَّبَ
--> ( 1 ) Sure 69 , Vers 7 . ( 2 ) Sure 26 , Vers 149 . ( 3 ) Sure 51 , Vers 42 .